Kaldıraç ve Teminat Nedir? Örneklerle Basit Anlatım

Kaldıraç, bakiyenize kıyasla işlem büyüklüğünüzü katlayan bir araçtır. Forex ve CFD piyasalarının cazibesinin ana sebebi olduğu gibi, küçük hesapların çoğunun kaybetmesinin de bir numaralı nedenidir.

Kaldıraç ile Teminat (Marjin) Arasındaki Fark Nedir?

• Kaldıraç: Pozisyon büyüklüğünün, işlemi açmak için gereken tutara oranıdır (örneğin 1:30).
• Teminat: İşlemi açmak için aracı kurumun bakiyenizden bloke ettiği tutardır.

Formül: Gerekli Teminat = Pozisyon Büyüklüğü ÷ Kaldıraç Oranı.

Rakamlarla Örnek

EUR/USD paritesinde 1 standart lot 100.000 Euro'ya eşittir. Parite fiyatı 1.10 ise pozisyon büyüklüğü 110.000 dolardır.

• 1:30 kaldıraç ile gereken teminat = 110.000 ÷ 30 = 3.666,67 dolar.
• 1:100 kaldıraç ile gereken teminat = 1.100 dolar.

EUR/USD üzerinde 1 standart lotta pip değeri 10 dolardır; dolayısıyla aleyhinize 50 piplik bir hareket, kaldıraç oranından bağımsız olarak 500 dolar zarar anlamına gelir. Kaldıraç pip değerini değiştirmez, ancak zararını kaldıramayacağınız büyüklükte pozisyonlar açmanıza olanak tanır. Bunu teminat hesaplayıcı ve pip değeri hesaplayıcı araçlarımızla kendiniz hesaplayabilirsiniz.

Teminat Seviyesi ve Margin Call (Teminat Çağrısı) Nedir?

Teminat Seviyesi = (Özsermaye ÷ Kullanılan Teminat) × 100. Bu oran belirli bir seviyeye düştüğünde aracı kurum sizi uyarır (Margin Call); düşüş devam ederse işlemleriniz otomatik olarak kapatılır (Stop out). Avrupa, Birleşik Krallık ve Avustralya'da bireysel müşterilerin işlemleri teminat seviyesi %50'ye ulaştığında kapatılır. Teminat seviyesi hesaplayıcı aracını deneyin.

Bireysel Yatırımcılar İçin Kaldıraç Limitleri Nelerdir?

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA) 2018 yılında Avrupa regülatörleri ve İngiltere FCA tarafından uygulanan sınırlar getirmiş, Avustralya ASIC ise 2021 yılında benzer limitleri uygulamaya koymuştur:

• Majör döviz çiftleri için 1:30.
• Minör döviz çiftleri, altın ve majör endeksler için 1:20.
• Diğer emtialar ve minör endeksler için 1:10.
• Bireysel hisse senetleri için 1:5.
• Kripto paralar için 1:2.

Offshore aracı kurumlar 1:500 veya daha yüksek kaldıraç sunabilir; bu da çok küçük bir piyasa hareketinin bile hesabı sıfırlamaya yeteceği anlamına gelir.

Kaldıraç Güvenli Bir Şekilde Nasıl Kullanılır?

• Pozisyon büyüklüğü hesaplayıcı kullanarak işlem hacmini sunulan kaldıraca göre değil, göze aldığınız riske göre belirleyin.
• Tek bir işlemde bakiyenizin %1 ila %2'sinden fazlasını riske atmayın.
• Her zaman zarar durdur (stop-loss) emri kullanın.
• Yatırdığınız tutardan fazlasını kaybetmemek için eksi bakiye koruması sunan bir aracı kurum seçin.